Bruksela, 22 listopada 2006 Na początku tego tygodnia obradowała w Brukseli Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego, do której wpłynęło z Polski 5 petycji dotyczących drogi Via Baltica. Według parlamentarzystów niezbędne jest natychmiastowe działanie w celu uniknięcia dewastacji najcenniejszej polskiej przyrody, a także wyegzekwowanie od Polski przestrzegania unijnych dyrektyw. Po naciskach parlamentarzystów Komisja Europejska ma jeszcze w grudniu podjąć decyzję w sprawie Via Baltica.
Na poniedziałkowej sesji Komisji Petycji pod obrady Parlamentu Europejskiego weszły petycje w sprawie I Europejskiego Korytarza Transportowego Via Baltica. Zarówno indywidualne osoby jak i organizacje pozarządowe wyraziły w nich swoje obawy, że realizacja międzynarodowej drogi ekspresowej w obecnie promowanym kształcie jest sprzeczna z unijnym prawem ochrony przyrody. Komisja Petycji już od kilku miesięcy zajmuje się tą sprawą. W lipcu delegacja Komisji spotkała się w Warszawie z petycjonariuszami. W poniedziałek dyskutowano zarówno przebieg korytarza transportowego, jak również stan zaawansowania rozbudowywanych odcinków drogi krajowej nr 8, ze szczególnym uwzględnieniem obwodnicy Augustowa, która zagraża unikalnej Dolinie Rospudy.
Przedstawiliśmy Komisji bieżącą sytuacją związaną z rozbudową drogi nr 8, gdzie krok po kroku zmierza się do budowy międzynarodowego korytarza transportowego bez oczekiwania na wyniki, kończonej właśnie, Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko drogi Via Baltica. Ocena ta, zalecona Polsce przez Radę Europy w 2003r., ma wskazać najmniej konfliktowy przebieg trasy na odcinku od przejścia granicznego w Budzisku do Warszawy. W szczególności skupiliśmy się na wpływie tej drogi na podlaską przyrodę i wezwaliśmy Komisję i parlamentarzystów do podjęcia natychmiastowych działań w jej obronie. Już w grudniu ma się bowiem rozpocząć karczowanie Puszczy Augustowskiej pod budowę obwodnicy Augustowa poprzez Dolinę Rospudy- relacjonuje Małgorzata Znaniecka z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.
David Hammerstein Mintz, członek Komisji Petycji, stwierdził, że sprawa trasy Via Baltica musi być rozpatrywana również w szerszym kontekście podejścia Rządu Polskiego do konieczności ochrony przyrody, szczególnie braku współpracy z Brukselą przy wyznaczaniu obszarów sieci Natura 2000. Hammerstein skrytykował Komisję Europejską za brak zdecydowanych działań w obronie unikalnych siedlisk i gatunków w Polsce. Przedstawiciel Komisji Europejskiej oświadczył, że po szczegółowej analizie zebranej dokumentacji w połowie grudnia Komisja Europejska ma podjąć oficjalną decyzję w sprawie korytarza Via Baltica i poszczególnych projektów drogowych w województwie podlaskim.
Mimo, iż drogowa Via Baltica nie należy do priorytetów Unii Europejskiej, Rząd planuje przeznaczyć ogromne środki na jej budowę. Ponieważ jej przebieg wzdłuż drogi nr 8 został wpisany do Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko”, wydaje się, że Strategiczna Ocena Oddziaływania na Środowisko robiona jest do szuflady. Prawie 2 miliony złotych wydane z budżetu państwa na tę analizę zostaną zmarnowane - mówi Anna Roggenbuck, Polska Zielona Sieć. Organizacje podkreśliły, że są za jak najszybszą budową Via Baltica, ale jedynie według przebiegu wyznaczonego na podstawie Strategicznej Oceny. Ocena ta bierze pod uwagę zarówno potrzeby transportowe, kwestie ekonomiczne, społeczne jak i wymogi ochrony obszarów cennych przyrodniczo. Podczas debaty zwrócono też uwagę, że „Rail Baltica” – kolejowa część I Europejskiego Korytarza Transportowego - stanowiąca priorytet Unii Europejskiej, w ogóle nie znajduje się w polu zainteresowań Rządu Polskiego.
Zainteresowanie Europejskich Parlamentarzystów tematem Via Baltica i Natura 2000 w Polsce było bardzo duże. We wtorek obyło się kilka kolejnych spotkań z parlamentarzystami, także z ich inicjatywy. - Wierzymy, że wzrastające zainteresowanie polskich deputowanych do Parlamentu Europejskiego kwestią przestrzegania przez Polskę europejskich wymogów ochrony przyrody przeniesie się na polski grunt i temat Via Baltica przestanie być w kraju postrzegany jako lokalny problem Podlasia. Mamy tu do czynienia z bardzo dużym natężeniem samochodowego ruchu tranzytowego pomiędzy krajami Unii Europejskiej, bardzo dużą wartością przyrodniczą obszarów chronionych w Europejskiej sieci Natura 2000, wysokim potencjałem na uzyskanie europejskich funduszy na budowę korytarza (kolejowego i drogowego) oraz dużymi kontrowersjami co do przestrzegania europejskich dyrektyw. Niestety z pogodzeniem tych kwestii „na własnym podwórku” nie potrafiliśmy sobie poradzić, więc najwyraźniej już wkrótce dojdzie do interwencji Brukseli – dodaje Znaniecka.
Więcej informacji: Anna Roggenbuck, Polska Zielona Sieć, tel. (0-91) 489 4233; Małgorzata Znaniecka, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, tel. 0 605 072 963, e-mail: malgorzata.znaniecka@otop.org.pl