Minister Środowiska Jan Szyszko uzgodnił przebieg obwodnicy Augustowa w ciągu planowanej drogi ekspresowej S-8 przez środek bagiennej Doliny Rospudy w Puszczy Augustowskiej. Obszar ten jest ostoją wielu ginących siedlisk przyrodniczych oraz rzadkich gatunków zwierząt i roślin, dlatego też stanowi bardzo cenny element systemu ochrony przyrody w europejskiej sieci Natura 2000.
Zdaniem międzynarodowych organizacji ekologicznych WWF, OTOP i Bankwatch decyzja ta, podjęta z naruszeniem prawa krajowego i wbrew przepisom wspólnotowego prawa ochrony przyrody – wcale nie przyspieszy rozwiązania problemu tranzytu TIRów przez uzdrowisko Augustów, a spowoduje niepowetowane straty przyrodnicze.
Budowa obwodnicy Augustowa stanowi część europejskiego korytarza drogowego „Via Baltica”, stąd inwestycja ta mogłaby uzyskać co najmniej 70 % dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej. Jednak jej lokalizacja - zatwierdzona przez ministra - stoi w sprzeczności z unijnym prawem środowiskowym i jako taka jest już szczegółowo badana przez Komisję Europejską. Nie należy więc spodziewać się finansowania obwodnicy z funduszy Unii.
Organizacje ekologiczne mają poważne obawy, że decyzja ta nie zagwarantuje szybkiej budowy – tak potrzebnej - obwodnicy Augustowa z powodu szczupłości środków finansowych z budżetu państwa oraz licznych problemów natury prawnej.
Od autorów: Puszcza Augustowska (Podlaskie) została zidentyfikowana przez BirdLife International jako ważna ostoja ptaków o znaczeniu międzynarodowym (tzw. IBA - Important Bird Area) i jako taka została powołana przez rząd polski jako Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) w oparciu o wymagania unijnej Dyrektywy Ptasiej. Ostoja ta klasyfikuje się także do ochrony jako Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk na mocy Dyrektywy Siedliskowej.
Wg. badań ornitologicznych przeprowadzonych wiosną 2005 przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków w Dolinie Rospudy w pasie szerokości 2 km po obu stronach planowanej drogi ekspresowej występują 23 gatunki ptaków chronionych dyrektywą ptasią, które mogą bezpośrednio ucierpieć na skutek budowy drogi. Gatunki lęgowe zaobserwowane w strefie oddziaływania inwestycji obejmują 8 gatunków kluczowych, dla których OSO “Puszcza Augustowska” stanowi jeden z 10 najważniejszych terenów lęgowych w Polsce. Są to głównie gatunki dużych ptaków, szczególnie wrażliwych na różne zakłócenia (np. bocian czarny, głuszec, trzmielojad, orlik krzykliwy). Łącznie 56% wszystkich gatunków, dla których ustanowiono OSO “Puszcza Augustowska” (23/41) gnieździ się w strefie zagrożonej budową drogi. Wg. badań WWF 2 siedliska priorytetowe z Dyrektywy Siedliskowej będą bezpośrednio pod wpływem oddziaływania drogi (lasy bagienne i łęgi). 57% terenu w pasie o szerokości 1 km w obie strony od projektowanej drogi zajmują w Dolinie Rospudy siedliska chronione Dyrektywą Siedliskową, a aż 37% tego obszaru to siedliska o znaczeniu priorytetowym w Unii Europejskiej.
Alternatywny wariant przebiegu obwodnicy Augustowa w okolicach miejscowości Chodorki to trasa zaledwie kilkaset metrów dłuższa, ale zdecydowanie tańsza i omijająca bagna w dolinie Rospudy. Takie rozwiązanie omija także problemy związane z surowymi wymaganiami Unii Europejskiej (Dyrektywa Siedliskowa), gdyż lokalizuje drogę poza ostoją Natura 2000. Wariant przez Chodorki jest nieznaczną modyfikacją dawnej propozycji drogowców poprowadzenia drogi przez Raczki. W odróżnieniu od niego jest krótszy o ok. 2 km i tańszy o kilkadziesiąt milionów zł, gdyż oszczędza wiele domów przewidzianych w projekcie drogowców do wyburzenia. Stanowi dogodne wyprowadzenie ruchu drogowego na planowaną obwodnicę Suwałk i może stanowić wraz z nią jeden duży – preferowany do finansowania przez UE – projekt drogowy.
Photo: WWF/ P. Malczewski